NIF, fiscaal vertegenwoordiger en bankrekening: uw eerste stappen

Lang voordat u iets tekent, begint een aankoop in Portugal met een klein stukje administratie: een NIF aanvragen. Zonder dat nummer gebeurt er bijna niets — u kunt geen aankoop afronden, geen bankrekening openen, geen contracten voor nutsvoorzieningen tekenen en geen onroerendgoedbelasting betalen. Het goede nieuws: het is eenvoudig, en u hoeft er niet voor in Portugal te zijn.

Wat is een NIF?

Het NIF (Número de Identificação Fiscal) is uw Portugese fiscale nummer — een identificatienummer van negen cijfers, uitgegeven door de belastingdienst (Autoridade Tributária, of Finanças). Zowel particulieren als bedrijven hebben er een. Voor een koper is het het belangrijkste nummer dat u zult hebben: het staat op het voorlopig koopcontract, de akte, de betaling van de IMT (overdrachtsbelasting), uw contracten voor nutsvoorzieningen en uw bankrekening.

Hebt u een fiscaal vertegenwoordiger nodig?

Hier speelt uw woonplaats een rol, en kopers halen de twee rollen vaak door elkaar.

Woont u in de EU of de EER (inclusief Noorwegen, IJsland en Liechtenstein), dan is een fiscaal vertegenwoordiger optioneel. U kunt zonder vertegenwoordiger een NIF aanvragen en aanhouden.

Woont u buiten de EU/EER, dan kunt u het NIF zelf nog steeds zonder vertegenwoordiger krijgen, maar zodra u een echte fiscale band met Portugal hebt — en het bezit van een woning telt mee — bent u verplicht een fiscaal vertegenwoordiger aan te stellen: een persoon of bedrijf met woonplaats in Portugal die namens u de post van de belastingdienst ontvangt en erop toeziet dat u de termijnen haalt. In de praktijk stellen de meeste kopers van buiten de EU er een aan op het moment dat ze het NIF aanvragen, zodat alles vanaf dag één op orde is.

Zo vraagt u uw NIF aan

Er zijn twee routes.

Persoonlijk bij een kantoor van Finanças of een Loja do Cidadão (burgerloket). Er zijn geen overheidskosten, meestal hebt u een afspraak nodig, en u moet fysiek in Portugal zijn. Bent u er toch al om woningen te bezichtigen, dan past dit gemakkelijk in de reis.

Op afstand, via een advocaat of een gespecialiseerde dienstverlener die namens u optreedt. U tekent een volmacht, stuurt een kopie van uw paspoort en een bewijs van uw woonadres, en zij dienen de aanvraag in. Zo doen de meeste kopers uit het buitenland het, nog voordat ze een voet in het land hebben gezet.

Wat u nodig hebt, wat het kost, hoe lang het duurt

Er zijn maar weinig documenten nodig: een geldig paspoort of nationale identiteitskaart, een bewijs van uw adres in het buitenland (een recente energierekening of een recent bankafschrift) en — als u een vertegenwoordiger inschakelt — een getekende volmacht.

Kosten: het NIF zelf is gratis bij de overheid. Een dienstverlener op afstand rekent doorgaans ergens rond € 79–€ 250, vaak inclusief twaalf maanden fiscale vertegenwoordiging. De doorlooptijd is meestal enkele werkdagen op afstand, of dezelfde dag als u persoonlijk gaat.

Een Portugese bankrekening openen

Strikt genomen hebt u geen Portugese bankrekening nodig om te kopen, maar bijna elke koper opent er een. Daarop staan uw aanbetaling en het geld voor de overdracht, daarmee lost u een hypotheek af, en daarmee betaalt u IMI, de bijdrage aan de vereniging van eigenaars en nutsvoorzieningen via automatische incasso.

Om er een te openen hebt u doorgaans uw NIF, uw paspoort, een adresbewijs en een bewijs van inkomen of van de herkomst van uw geld nodig. Sommige banken laten niet-ingezetenen op afstand een rekening openen; andere willen u één keer kort op afspraak zien. Open de rekening na het NIF en voordat u een aankoop overeenkomt; dan verlopen de latere stappen soepel.

De juiste volgorde

Voor de meeste kopers is de volgorde eenvoudig: vraag uw NIF aan (en stel, als u van buiten de EU komt, een fiscaal vertegenwoordiger aan) → open een Portugese bankrekening → ga daarna verder met bezichtigingen, het voorlopig koopcontract en de akte. Wie de administratie eerst regelt, kan meteen een bod doen zodra de juiste woning in Sintra opduikt.